Кантактны цырк

сучасная беларуская паэзія, вершы, беларуская літаратура XXI стагодьдзя, беларуская мова, трасянка

Кантактны цырк

Увага! Увага! Нарэшце і ў ваша задуп’е
завітала вандроўная трупа з праграмаю «Бездухоўнасьць».
Па заканчэньні шоў наш дырэктар Вігор Купа
запрашае на оргію. Гэта бясплатны бонус.

Забудзьце пра энтрапію і эміграцыю,
меланхолію, меланому і мастурбацыю —
сёньня ўсё перакуліцца ўніз галавой.
Вам патрэбная містычная аперацыя.
Гэта акурат наша спецыялізацыя.
Усе інcтрументы маем з сабой.

У праграме: каскадзёры-пахуісты,
ранімыя ёгі, факіры-расісты,
акрабаты-вар’яты без страхоўкі й мазгоў,
ручныя нацысты, штангісты і сталіністы...
Плюс два ўнікальныя мегаартысты:
клоўны Бім і Бом — веганы-сатаністы,
якія з божаю дапамогай падоўжаць жыцьцё вам на шмат гадоў.

Забудзьце пра экалогію і эпіляцыю,
кадзіроўку, крэмацыю і кастрацыю.
Расслабцеся і глядзіце ўважліва на манеж.
толькі для вас барадатая пані Канстанцыя
правядзе адзіны сеанс рэінкарнацыі.
Рамантыкаў і нелегалаў абслужыць найперш.

Забудзьце пра сэсію і будучую прафэсію,
пандэмію, прагрэс і стабільную пенсію.
Пра тое, што будзе, раскажа прарок Вальдэмар.
Галоўнае не ўпадаць у маразм і дэпрэсію.
Сёньня ў нас зьніжкі на аргазм і агрэсію.
Хто мае квіткі — запрашаем. Астатнім — шлях на цьвінтар.

Жывыя легенды

Ягор і Наста —
прагрэсіўныя прадстаўнікі грамадства.
Ён — метафізік-камбайнёр,
яна — таксама думае часта.

Маюць багатае духоўнае жыцьцё
і кватэру-хрушчоўку.
Іхні ўнутраны сьвет
уражвае нестандартнай планіроўкай.

Ягор — прыхільнік дагмату,
што ўсё — ілюзія, нават ягоны начальнік.
Больш складаная сітуацыя ў Насты:
паводле яе, творца — гэта паяльнік.

Жывуць то ціха, залёгшы на дно,
то падымаюць у шклянцы горада буру.
Праз гэта абаіх занесьлі даўно
ў чорны сьпіс міністэрства культуры.

Варта згадаць іхні славуты перфоманс-шок:
на канцэрце «Мы — мірныя людзі» ў ДК прафсаюзаў
усім слухачам падключылі да крэслаў ток.
Акцыя называлася «Пазбаўленьне ад ілюзій».

Канешне, быў гучны суд і фота ў газетах.
Улады горада назвалі іх нават фашыстамі.
Правёўшы ў турме вясну і лета,
выйшлі на волю яшчэ больш наравістымі.

Наступнае, што хочуць зрабіць —
спаліць будынак гарвыканкаму.
Яркая акцыя будзе насіць
сьціплую простую назву «Карма».

А ўвогуле, творчых планаў у іх мора,
галоўнае — не апускаць рукі.
Зрэшты, ужо зараз Насьце з Ягорам
ёсьць што апавесьці ўнукам.

Лямагазінная элегія

Час ляціць, як пляшка ў галаву гопніка.
Прыемна назіраць за часам.
Праўда, у вачэй псуецца оптыка.
Але пазітыўных момантаў — маса!

Бягуць хвіліны, як алкаголікі
да закрыцьця кас у магічнай краме.
Я ўжо заняў найлепшае месца за столікам:
сяджу, па-дзіцячы матляю пад ім нагамі.

Пляшку жыцьця варта выпіць хаця б дзеля таго,
што наперадзе — найсмачнейшая чарка.
Праўда, многім адразу блага стае ад яго.
Але я з асалодай сёрбаю змалку.

Мае ныркі і сэрца — мой мінімум-пантэон.
Ім да сракі рухі планет, катаклізмы, эпохі...
Час моцна б’е ў галаву, нібы самагон.
І чым далей, тым болей стае ўсё похуй.

Балада пра канец сьвету

Мы выйшлі ў краму, я і Моцарт Саня,
са стратэгічным планам выпіць непафасна.
Абагналі брыгаду рабочых няп’яных.
Здаецца, ніхто з іх не выглядаў радасна.

Ведучы актуальную палітычную дыскусію,
падымаючы па дарозе градус размовы,
мы не заўважылі, як ужо стаім і закусваем
цукеркамі «Тузік» і мойвай.

Цэлы адрэзак жыцьця — хвілін дваццаць —
выпаў, нібы мантажны брак.
«Мы, — казаў Саня, — дамо ім яшчэ прасрацца!»
На што я глыбока адказваў: «Так!»

Навокал нейтральна ляжаў сьнег, і рукі
трэсьліся, разьліваючы алкаголь.
«Як думаеш, палітычныя прастытуткі
адчуваюць душэўны боль?», —

без усьмешкі спытаўся Саня,
віртуозна робячы вялікі каўток.
«Харошае, рытарычнае пытаньне», —
задумаўся я, адліваючы пад пянёк.

А потым да нас падышоў мужчына, пад вокам фінгал,
і паведаміў: «Заўтра канец сьвету!»
Горад сьвяціўся, як вялікі неонавы мангал
на заднім двары планеты.

***

Паэт Антон паўгода сядзеў бяз працы,
праядаючы жончыну зарплату,
але ўрэшце яму ўдалося ўладкавацца —
фестывальным аўтарам першага разраду.

Офіс канторы «Ні дня без ямба»
знаходзіўся ў падвале хрушчоўкі.
Куратар Антона — прыгожая баба,
прыхільніца складанай рыфмоўкі.

У штаце фірмы — дваццаць сатырыкаў,
паўсотні абкураных верлібрыстаў,
як сабак — тонкіх ранімых лірыкаў.
Усяго набіралася чалавек трыста.

Паводле складанай працоўнай дамовы,
паэт павінны ствараць арэол:
каб публіка ведала: гэты — факір словаў,
а той — трагічны п’еро-піздабол.

Работа — пякельная: на выступах кожны
павінен выкладацца на ўсе сто.
Норма ў месяц — чатыры дэбошы
і роўна столькі ж прыездаў мянтоў.

Ва ўсе дэталі Антон вырашыў не ўдавацца
і падчас турнэ дзейнічаў наўздагад.
Аднойчы ён адправіў у рэанімацыю
жывога класіка, чым зарабіў падвойны аклад.

Ён аб’ехаў усю краіну, мэнэджары фестываляў
лічылі яго віртуозам у стварэньні праблем.
Мянты яму нават ордэнаў надавалі
за раскрыцьцё ў вершах бандыцкіх тэм.

Але ў фестывальнага аўтара век нядоўгі.
«Што далей?» — задаўся пытаньнем Антон.
І ў выніку ў падвале роднай хрушчоўкі
адкрыў паэтычны прытон.

Цяпер там пасля цяжкіх будняў
паэты прапіваюць геніяльныя радкі,
а бармэнша, паэтэса Люда,
складае анталогію «Мудакі».

Бар «Апакаліпсіс»

У цені высокай лякарні
гадзюшнік прыгожы стаяў —
там інтэлігенты бухалі
і просты рабочы бухаў.

Адных забіралі жонкі,
другіх забіралі багі,
а трэція проста згаралі
недзе ў сузор’і Тугі.

Авангардыста Алега
і метафізіка Саню
там неаднойчы білі
члены розных кампаній.

Часам туды прыходзіў
міністр культуры Сяргей —
вядомы ў вузкіх колах
эратаман і гей.

Яшчэ там былі арабы,
габрэі і п’яныя бабы,
палешукі, гуманоіды,
сьлесары і андроіды,
садысты, бамжы, геданісты
і вясёлыя кантрабандысты.

Стаяў там сарцір незвычайны —
у ім нават дзьверы былі.
Мы беглі туды па-малому
і па-вялікаму йшлі,

каб потым з лёгкай душою
і з песьняю пад губой
вярнуцца ў пакойчык цёмны
на бітву з самім сабой.

Гудзелі як пчолы войны,
таяў апошні ляднік —
народ прапіваў біткойны
і ўсё, да чаго прывык.

Гады як маторы шумелі,
аблокі ў вырай плылі.
І толькі сябры і пахмельле
побач заўжды былі.

Гарэў угары астэроід,
апошні міргаў сьветлафор.
Нязмушана і павольна,
усе мы ляцелі да зор.

Ў тарнада хмяльным кружлялі,
пілі, бы ў апошні раз.
І нейкая дзеўка бясконца пытала:
«А можна і мне да вас?»

Даўншыфтарскі раманс

А.

Малая, давай кінем працу,
пакінем кватэру суседзям,
возьмем бухла, кансэрвацый
і ў глуш зімовую з’едзем.

Будзем ехаць плацкартам,
слухаць сабе правадніцу,
як укалыхвае матам
пекным, каму ня сьпіцца.

А потым з начное станцыі
кіроўца з наколкай «Андруха»
давязе нас да райскай лакацыі
паўз мяцель-завіруху.

Натопім печку, яліну ў двары
рознаю хрэньню ўпрыгожым,
а ўночы — я ўнізе, а ты згары —
праверым новае ложа.

А там, глядзіш, пачнецца вясна,
лета — і далей па коле...
Малая, давай пашлем усё на,
нават сьвятога Міколу.

Бо гэты хрыч у мяху сваім
апроч хардкору і жэсьці
ані дарослым, ані малым
ня хоча нічога несьці.

У гэтай глушы будзе лес за домам
хістацца зялёнай фіранкай,
у кронах птахі сьпяваць нікому
бясслоўна сваю марзянку...

І гул невядомы чуцца здалёку,
пакуль шаруем з табою
пасьля хвілінаў каханьня штозолку
на сонечным ганку зброю.

***

У маім воку — начная ілюмінацыя,
у тваім — вочка ад кулі.
Ня ведаю, як называецца гэтая сітуацыя —
ведаю, што мы розным дэманам прысягнулі.

Ты скардзіўся на жыцьцё, хадзіў у вячэрнюю школу.
Я таксама скардзіўся, хадзіў бесклапотным нябогам.
У выніку ніхто не пачуў нашых словаў.
Так, браце, ніхто, наогул.

На сьвеце тым, напэўна, усё таксама ня тое:
пра што марылася, ад чаго не было спакою.
Браце, пакуль у жывых нас было двое,
нехта паблізу ўжо рыхтаваў набоі.

Ня важна, колькі грам на душу багі выдаюць сораму,
колькі літраў нянавісьці заліваюць у вены,
усё адно ходзім бясконцымі коламі
праз агонь, праз ваду і ўяўныя сьцены.

Усё наўкол спынілася і змоўкла.
І толькі сэрца, працаголік стары,
гудзе, быццам шалёная мікрахвалёўка,
і выгарае знутры.

Сэрца, сэрца, кажу, утаймуйся, вось табе лекі,
а яно маўчыць і далей дрыжыць ад трывогі.
Нібы Арфей на памежным кантролі з пекла.
Нібы Эўрыдыка, што запаволіла крокі.

Docudays

Кінатэатр «Жыцьцё» працягвае паказы:
там і любоў, і танкі, і бог, і мудакі.
Вось мірны акупант нясе культуру ў масы —
шкада, што мінкультуры зацерла мацюкі.

Вось там — гарыць душа, там — нелегальны рынак.
Ілюзіі, масты і шапкі — ўсё гарыць.
На гэтым белым сьвеце, чорным як бацінак,
цяпер усё нагамі дагары.

Выходзіш на балкон, а там няма балкона.
Суеш руку ў кішэню — і ўжо няма рукі.
Суседзі завялі ката Армагедона
заўчора, а сягоньня адкінулі канькі.

Нібы ў рацэ, ўваччу плывуць бярвеньні трупаў.
За тое, што ня ўмёрлі, давай кульнем па сто.
Няруская вясна нахабна і падступна
на яблынях і грушах развешвае лісьцё.

***

Хацелі дажыць да старасьці, а дажылі да вайны.
Насуперак спадзяваньням, першымі загарэліся хаты з краю.
Са сьпячкі павыходзілі фантасты-почвеньнікі і зомбі-шатуны:
у галаве — зробленыя па ГОСТу каша і каўтуны,
усё астатняе з карэі або з кітаю.

У кожнага ёсьць чым шмальнуць па той бок дабра —
куляй, пастом, мацюком, фугасам, доўгім лістом у аттачы.
Выдалілі з сяброў рэчаіснасьць, дадалі рыдлёўку і грабара.
Што іх на сьвет нараджае, якая нара?
Які самагубца дадумаецца пажадаць ім удачы?

Тым часам на ўсіх шасьці частках сушы ў канапавай брані —
зарослае шчэцьцю войска паловазрэлых персанажаў.
На экране цеплавізара Іван-дурак на жалезным кані.
Філя, Сьцяпашка і Хруша круцяць страшныя ролікі малышні.
Дзед Панас сядзіць у зялёнцы, нябачны ў сваім камуфляжы.

Куды ты нясешся, тройка-сямёрка-туз?
Што ты нясеш, гуманітарку бабулі ці ўсё-такі ахінею?
Каб апісаць дыягназ ужо не хапае ані медыкаў, ані муз.
Як ні круці мапу, будучыня настане, і гэта — плюс.
Але, як аднойчы сказаў на гэтую тэму Ісус, —
я, на шчасьце, дажыць да яе не пасьпею.

Спадабаўся матэрыял? Прапануем пачытаць:

Нет ничего благородней, чем быть косым
в сумасшедшем автобусе, залитом солнечным светом.
Без водилы, но с контролером при каждой двери.

И, источая горький зной,
Поблекли в обмороке пряном
И голубика пыльных гор,
И ртутный студень океана.

стары настаўнік геамэтрыі
зь ядроным пахам таннага тытуню
пэцкае падручнік крэйдай
жоўтыя кончыкі пальцаў
зазналі перасячэньне паралеляў

Асцярожна жыві, кожны дзень як іспыт ці экзамен,
Каляровыя пазлы жыццёвай запечанай смальты
Раздае табе доля, нібы прадавачка ў краме,
А ўзамен патрабуе штодзённага зграбнага сальта.