Homo Eroticus

Пераклад: 
паэзія, вершы, беларуская мова, пераклад

Другой сустрэчы зь ёю
ён бы, хутчэй за ўсё, пазьбегнуў,
але надта ўжо хацелася высьветліць
некалькі падрабязнасьцяў. Так, пяць-шэсьць.
Выгнутых і, што яшчэ важней,
угнутых.

Дарма ён запрасіў яе дадому.
Ён, вядома ж, стараўся:
запёк бараніну па-турэцку,
купіў бутэльку «Barolo»,
што ненавязьліва пахла смалою і ружаю.
Але яна ўмомант заўважыла
трэснутае шкло ў бібліятэцы,
парваную папяровую лямпу
і, галоўнае, бойлер,
які стагнаў так, быццам у яго
ацёк лёгкага.
Вось гэта і ёсьць інтэр'ер ягонай душы, –
падумала яна. –
Ну добра, не інтэр'ер –
краявід.
Гэта слова здалося ёй больш лірычным
і, знайшоўшы яго,
яна памякчэла, крыху адтала.

---

Ён апублікаваў просьціны.
Нічога лепшага прыдумаць ня змог.
Мабільнік яна адключыла,
электронную пошту не адкрывала
(ён праверыў).
Але калі яны (просьціны)
зьявіліся ў часопісе,
яна ў шаленстве пазваніла
і ўсё, усё сказала.
Пакуль яна гаварыла,
ён зноў быў шчасьлівы –
і ўсё дзякуючы
мятым, нямытым,
з пахам ці то сэльдэрэю,
ці то фэнхелю
прасьцінам.

---

Ну што табе, дачка, сказаць пра каханьне?
Аднойчы я прачнуўся ад задухі.
У горле комам стаяў перагар.
Побач ляжала незнаёмка:
адвіслагрудая, касавокая,
з мордачкай індычкі,
Яна глядзела на мяне
або паўзьверх мяне.
Я сказаў, што ёй пара йсьці.
Яна адказала:
мы пойдзем разам
і расьпішамся.
Я хрыпла зарагатаў.
Інакш, сказала яна,
я пайду ў міліцыю
і скажу праўду.
Якую праўду?
Што ты мяне згвалціў.
І што было далей, тата?
Я ажаніўся. Далей?
Гэта ўсё, дачка.

---

Ноччу прысьніліся вершы.
Растрывожылі.
Раней мог дачакацца ранку і запісаць.
Цяпер баюся забыцца.
Устаў.
З спальні пайшоў у бібліятэку.
Бакавым зрокам
пабачыў сябе ў люстэрку:
Божа барані.
Але тым ня менш,
вершы былі пра спэрму.

---

Увечары прыйшоў Доналд
з «ахапкам» навінаў.
Ён закахаўся. «Сьмяротна».
Жонка ведае. Паводзіцца мудра.
Дзеці, вядома, не здагадваюцца.
Я ёй пішу, – казаў Доналд пра каханую, –
што кожны яе ліст –
гэта цьвік у труну
майго сямейнага жыцьця.
Мая жонка параіла Доналду
«ўзяць паўзу».
Яна была незвычайна
тактоўная, мудрая, чулая.
У той самы вечар
я зьбіраўся сказаць ёй,
што кахаю іншую жанчыну.
Але прыйшоў Доналд!

---

Масажыст сказаў мне,
што зь нейкага часу
яго хвалююць выключна
неразьдзетыя жанчыны,
прычым, незнаёмыя,
пры гэтым проста на вуліцы.
Пакуль ён мясіў мне сьпіну,
я думаў, якія вершы мне падабаюцца.
А вось якія:
з крывымі нагамі,
валасатымі грудзьмі,
цяжкой, як у бойлера,
задышкай.

---

Во як!
Усё пацьвердзілася. Як выявілася,
антраполягі з усёй пэўнасьцю высьветлілі,
ці размаўляюць горныя пастухі
з козамі і авечкамі, калі трахаюць іх.
Ну і пасьля.
Дык вось: размаўляюць.
Ну добра, бурчаць, булькаюць,
але нешта пяшчотнае.
А мая маўчыць, як рыба.
Ды яшчэ дамагаецца:
– Табе што важней: actions or words?
– У каханьні? Вядома, словы!

АНЁЛ
(пераклад зь нямецкай)

Усе казалі, што яна – анёл.
Я таксама так думаў:
яна выглядала як анёл
і жыла як анёл.
Я закахаўся.
І толькі тады зразумеў, што анёлы
апякуюцца закаханымі,
але самі кахаць ня могуць.
У іх іншая праца.
Мой анёл
разарваў маё сэрца
і кінуў яго сьцярвятнікам.
Я ведаю, што я мусіў зрабіць,
каб яна мяне пакахала:
вырваць у яе крылы зь мясам,
ружовым анёльскім мясам,
і выкінуць іх
к чортавай матары,
к чортавай матары.

ПАЧАТАК

Сам сабе ён называў яе «Вялікі Шаўковы Шлях»,
але прызнацца ў гэтым баяўся. Аднойчы ўсё ж сказаў.
Яна спытала чаму. Спачатку ён мямліў,
але пасьля падбадзёрыўся і нават разгарачыўся:
– Разумееце, гэта пачуцьцёвы вобраз...
  Ён прадугледжвае падарожжа ў прасторы і ў часе,
  прычым, бясконца доўгае падарожжа,
  што абяцае прыгоды і адкрыцьці.
  Пралягае ён празь цяжкапраходныя месцы,
  ад якіх немагчыма адвесьці вачэй нават ноччу.
  Яшчэ гэты вобраз асацыюецца з арабскімі скакунамі, персікамі,
  віном, паляўнічымі сабакамі і леапардамі.
  Шаўковая нітка адбівае сьвятло, а навобмацак
  вытрымлівае параўнаньне з самымі пяшчотнымі снамі...
Яны памаўчалі. Ён нясьмела спытаўся:
– Цяпер Вы разумееце, чаму я называю Вас
  «Вялікі Шаўковы Шлях»?
Яна не адказала. У кутку яе вока ён заўважыў сьлязу.
– Так, – сказаў ён, – паляўнічымі сабакамі, леапардамі і горным крышталём.

---

Яна сказала:
– Я ўсяго толькі шэрая мыш. Як ты можаш мяне кахаць?
Ён падумаў, падумаў, падумаў,
успомніў дзіцячыя страхі,
якія ён так і ня змог адолець,
успомніў гэтых самых рукакрылых,
іх бурлівае начное жыцьцё,
напружаныя мышцы ў вушах,
іх складаныя эхалякацыйныя сыгналы
у дыяпазоне да 120 кГц
і, галоўнае, перадачу сьмяротных патагенных вірусаў,
але сказаў:
– Я кахаю цябе, Шэрая Лятучая Мышка.

---

Калі яны былі ў ложку,
яе цела шаптала:
– Я не кахаю цябе, чуеш, не кахаю.
«Добра, што я стары і глухі, – думаў ён, –
і нічога ня чую».
Усё, што мы робім разам, –
размаўляем бяздротава
або рот у рот,
дакранаемся, паглыбляемся,
сьлізгаем па складачках,
перасякаем курватуры
пад вострым або тупым вуглом, –
называецца «таўталёгія».
Памятаеш, што такое таўталёгія?
Неабгрунтаванае паўтарэньне,
не апраўданае
ні лягічна, ні эмацыйна,
пазбаўленае мэты і сэнсу.
Адным словам – каханьне.

---

– Слухай, козьлік, – кажа яна, – ты ў стане напісаць пра мяне хоць адзін верш у жанры любоўнай лірыкі?

Што? – Кажа ён, – Ды адным левым капытом.

Піша: Яна ў мяне двухгорбая карлікавая крывалапка...

Думае. Працягвае:

– Не, гэта занадта. Як некалі казалі, «лакіроўка рэчаіснасьці». Працягвае:

– У яе клыкі кажана, замшэлы насішча шышымары, вочкі, як у лемура з вострай формай базэдавай хваробы.

Што яшчэ?

Рудымэнтарны хвосьцік замест 34-га пазванка.

– Тут, калі ласка, падрабязьней, – кажа яна голасам інтэрвіюера.

– Калі ласка.

Буду цалаваць зьверху ўніз кожны пазванок. І кожны пацалунак будзе цінькаць, як званочак, і на хвосьціку мае пацалункі ўмыюцца сьлязьмі. Ты гэтага хацела?

– Так, так, мой каханы.

– Па яе мышынапаветранай пысцы цякуць сьлёзы велічынёю з вочы лемура.

ДЫЯЛЁГ

                                                                                     Л. С.

Калі яна сказала, што плятанічнае каханьне яе не цікавіць
(«Ты мяне разумееш?»),
ён прыгадаў нэаплятоніка Марсыліё Фічына і яго лісты,
адрасаваныя маладому сябру Джавані Кавальканці.

Яны жылі разам на віле Карэджы ў Флярэнцыі.
Гэта гуманіст Фічына першым проста сказаў, што «плятанічнае каханьне» –
каханьне мужчыны да мужчыны.
Ці быў ён цьвёрдым пасьлядоўнікам Плятона?
Ці выкладаў сваім вучням філязофію антычнага любамудра ўва ўсёй паўнаце?
Giovanni amico mio perfettissime («Мой найдасканалейшы дружа Джавані»),
і далей «Адзіны мой дружа, мяне мучыць, што ты пішаш мне, бо абяцаў,
а значыць тваімі лістамі кіруе разьлік, не каханьне».

Так, успомніў Фічына і адказаў ёй:
«Цела – спадарожнік і дзіця душы. Нават калі мы пераступім мяжу
магчымага і немагчымага, мы ня зможам аддацца плятанічнаму каханьню».
У адказ яна гучна разрагаталася,
як быццам пачула тое, чаго ад яго чакала.

---

Ану, прыпячы, –
казала яна, –
не шкадуй сьвечак,
мая скура любіць агонь.
Калі ласачка, цяпер пятачкі,
так, там, ах, так.
Калі ж я закруціў на ёй
гішпанскі бот,
сабраны сваімі рукамі
паводле старых чарцяжоў,
яна аж прысьвіснула,
– Чым чорт не жартуе, –
думаў я.
А чорт працягваў жартаваць
і хрыпла сьмяяўся сваім жартам.

Спадабаўся матэрыял? Прапануем пачытаць:

З нагоды 100-х угодкаў абвяшчэньня незалежнасьці Беларусі рэдакцыя “ЛітРАЖу” зьвярнулася да шэрагу сучасных, масьцітых і ня самых масьцітых беларускіх паэтак і паэтаў з прапановай даслаць твор на згаданую тэму, як яе разумеюць самі аўтары.

Навошта чытаць між радкоў
Там мала месца
Лепш пакінуць пусты радок

Пераклад:
Макс Шчур

Яны не працуюць да поту й не наракаюць на свой лёс,
не ляжаць у цемры і не аплакваюць сваіх грахоў,
ня гідзяць мяне размовамі пра свой абавязак перад богам,
між іх няма незадаволеных, няма вар’ятаў, апантаных маніяй
назапашваць рэчы,
ніводны зь іх ня кленчыць перад ніводным, ці перад продкамі, што жылі тысячы
гадоў таму,
ніводны зь іх на цэлай Зямлі не фігуруецца й не пакутуе.

Секция мусоропровода, липкая от засохшей грязи.
Четыре метлы. Тележка.
За батареей — в морщинах старческой кожи стоптанное рыло ботинок.
Тупой тесак.
Грязная замасленная куртка с поясом.
— Только ничего не трогай там! — говорит дворничиха,
русская, и идет в соседнюю дверь.
Ухожу и смотрю на рекламный щит:
чистые ухоженные дети с глазами, осветленными фотошопом.