Хрыстос на Элеонскай гары

Пераклад: 
паэзія, вершы, беларуская мова, пераклад

ХРЫСТОС НА ЭЛЕОНСКАЙ ГАРЫ

Бог мёртвы! Неба апусьцела...
Заплачце, дзеці – вы асірацелі!
Жан-Поль

І

Калі худыя рукі ў неба ўзьнёс,
Нібы паэт, сярод аліваў Збаўца,
Пачаўшы ўжо адчаю паддавацца,
Бо ўласны прадчуваў гаротны лёс,

Тым, што паснулі ўнізе (сон ім вёрз,
Бы кожны – цар, прарок і праўды знаўца),
Ён, сном і сам зьняможаны, прызнаўся:
“Хлусілі вам, што Бог у сьвеце ёсьць!

Прачнецеся! Пачуйце навіну!
Сусьвету выгбу вечную крануў
Я лбом – і ён да сьмерці ў кроў разьбіты,

А я – нізрынуты! Ні за каго, сябры,
Памру я на ахвярным алтары!”
Ды толькі тыя спалі сном забітых.

ІІ

Ён зноў: “Усюды – сьмерць! Яна ўва ўсіх
Галяктыках, дзе ў беспаветры глухнуў
Мой лёт, дзе сьвет са шчодрых жыл сваіх
Лье срэбна-залатую пацяруху,

Дзе ўкол гарачых сонцаў і пустых  
Віруе акіян у бурным руху, –
Там чуў я сфэр незразумелы ўздых,
Але ў бясконцасьцях ня бачыў Духу.

Ня вока Бога – ноч пустых арбіт
Знайшоў я, у якіх – адно нябыт,
І над калодзежам бяздонным гэтым – 

Мяжа, столь, выгба, за якой – хаос
Адвечнай цемры працінае скрозь
Сьпіраль, што паглынае Дні і Сьветы!”  

ІІІ

“Бяздушны лёс, маўклівы вартаўнік,
Наканаванасьць! Ты наперад крочыш
Між мёртвых сьветаў – іх скаваў ляднік,
І нашаму ты тую ж сьмерць прарочыш.

Нашто міжсобку, вечны рухавік,
Саштурхваеш сьляпыя сонцаў вочы?
Нашто на сьвет, які нядаўна ўзьнік,
Смуродам зьніклых дыхаеш забойчым?

Ах, ойча! З кім я гутару – з табой?
Ці перамог ты сьмерць, або аднойчы
З праклятым на вякі анёлам ночы 

Прайграў астатні, самы важны бой?
Няўжо адзін я плачу і гарую,
І ўсё памрэ са мной, калі памру я?”

IV

Ніхто ня чуў у голасе надлом,
Ахвяры вечнай стогн. У марнай скрусе,
З апошніх сіл да Юды ён зьвярнуўся –
Бо спаў Ерусалім, іх двух акром:

“Хадзі ж, да ладу ўгоду давядзём!
Ты ведаеш, на колькі я цанюся!
Мой дружа, я ў пакутах жудкіх б’юся –
Ратуй! Ты не спасуеш перад злом!” 

Ды той сышоў, расчараваны платай,
І шкадаваў у думках здрады клятай:
Назаўтра ж праўду раскрычаць аб ім!

Адзін Пілят, імпэрскі пракуратар,
Пашкадаваў: няшчаснага вар’ята
Прывесьці воям загадаў сваім.

V

Так, ён быў блазан, Фаэтон, уніз
Штурхнуты, летуценьнік і нязгрэба,
Ікар забыты, што ўзьляцеў да неба,
Кібэлаю ўваскрошаны Аціс!

Жрэц дзідай ткнуў пад рэбры, сэрца бліз –  
Крыві каштоўнай напілася глеба...
Сусьвет на міг хіснуўся ў бок Эрэба,
Алімп на міг над безданьню завіс.

“Ён – новы бог”, выпытваў цэзар прагны
Юпітэра, “што возьме над Зямлёй
Уладу – ці мо сын пякельнай магмы?”

Аракул адгукнуўся маўклінёй.
Адказ на гэта даць мог толькі той,
Хто ў цела ўклаў душу нам, дзецям багны.

ЗАЛАТЫ ВЕРШ

Годзе! Усё – чуйнае!
Піфагор

Чалавек, вальнадумца! Па-твойму, мысьляр –
Толькі ты, больш няма мысьляроў у прыроды?  
Карыстай з табе дадзеных сіл і свабоды,
Але думак заняць ад прыроды – ня мар!

Паважай у жывым жыцьцядзейнасьці дар,
Дух, што ў красцы любой прамаўляе заўсёды;
Нат мэтал нешта цягне да ўласнай пароды –
Сьвет чуйнуе, і ў ім ты ніякі ня цар.

За табой сочыць мур сваёй зрэнкай таемнай:
У самую матэрыю ўпісаны Логас...
Сьцеражыся ўжываць яе з мэтай ганебнай!

Глыб яе прытуліла схаванага Бога;
Быццам вока, што тоіцца ў сьне пад павекам,
Пад каменнай луской дух драмае адвеку!

EL DESDICHADO

Я князь цемры сьляпы, я ўдавец шматпакутны,
Аквітанскае вежы разбуранай прынц:
Згасла зорка мая, на пабляклае лютні
“Мэлянхоліі” чорнае сонца гарыць.

Аджыві, ясным зрокам магільную ймглу тні,
Каб ізноў суцяшэньне душы падарыць:
У зарослай альтанцы спакой абсалютны
І затокі нэапальскае відарыс.

Я Амур – альбо Фэб?.. Люзіньян – ці Бірон?
Твар чырвоны яшчэ з каралевіных вуснаў;
Я прысьніў, што я ў гроце сырэны спакуснай...

Я ў абодва бакі пераплыў Ахерон,
Прымушаючы пальцамі ліру Арфэя
То ўздыхаць, як сьвятая, то енчыць, як фэя.

Спадабаўся матэрыял? Прапануем пачытаць:

Раней пісаў так, як хацеў бы ўмець перакладаць
паэзію кагосьці іншага: нязмушана, амаль сынхронна
патрэбныя словы самі прыцягваліся неадольным магнітам рыфмы
выстройваліся ў радкі ўдоўж сілавых ліній загадзя дадзенага сэнсу
падрыхтаваныя мускулістыя мэтафары чакалі свайго часу ўступіць у сутычку з рытмікай
усё гэта было чароўна як Glassperlenspiel за шклянкай віна з цыгарэтай

а яна хацела акурат таго што і атрымлівала
проста ўвагі
яна верыла што зьвяртацца да кагосьці гэта насамрэч быць зь ім
такі кшталт прафэсійнай дэфармацыі
«у праскай студыі з вамі Вольга Караткевіч»

Пераклад:
Макс Шчур

«Чарапаха! Ці
даўно ўжо неба копціш?»,
пытае вулкан.

Пераклад:
Макс Шчур

Яны не працуюць да поту й не наракаюць на свой лёс,
не ляжаць у цемры і не аплакваюць сваіх грахоў,
ня гідзяць мяне размовамі пра свой абавязак перад богам,
між іх няма незадаволеных, няма вар’ятаў, апантаных маніяй
назапашваць рэчы,
ніводны зь іх ня кленчыць перад ніводным, ці перад продкамі, што жылі тысячы
гадоў таму,
ніводны зь іх на цэлай Зямлі не фігуруецца й не пакутуе.