Накід жэста

Пераклад: 
паэзія, вершы, беларуская мова, пераклад

З кнігі “Сэнс змаганьня” (1996)

Пасьля абеда 

Накід жэста ўліваецца ў вусьце пакуты.
Праз сто крокаў – жаданьне вярнуцца дадому,
Адляжацца ад болю жыцьця, быць самому.
Цяжар цела засьведчыць табе: ты прысутны.

На дварэ – духата, небасхіл – беззаганны,
Маладняк сьвяткаваць заклікае прырода,
Целы іх не пускае жыцьцё з карагоду –
Ты ж самотны, уявай пустэчы загнаны,

Адчуваеш быцьця свайго важкую шчыльнасьць,
Адчуваеш жыцьця на зямлі немагчымасьць.
Сэрца кроў напампоўваць стамілася ў судзіны,

Каб энэргію даць канцавінам самлелым –
Акт каханьня забыты даўно тваім целам,
Ты чакаеш начы, бы да сьмерці асуджаны.

Беспрацоўе

Церазь места іду без спадзеваў на цуд,
Проста ў гушчу істотаў людзкіх, усё новых –
Мне знаёмы вагонаў паветраных цуг:
Дні цякуць, у маіх неўвасоблена словах.

О! Вось дзень і прайшоў, зь біржы працы – дамоў,
Пра квартплату й падобную дрэнь задуменны.
Ты нібы не жывеш у палоне гадоў –
Лета вечна з табою, ніякае зьмены.

Месяц, два – і халявы нібы не было:
Восень прыйдзе павольна, маўляў агнявіца,
Конам, думкай адзінаю стане бабло.
Ты папраўдзе адзін. Цягніку не спыніцца...

Вы ж танцуйце далей зь існаваньнем у такт,
За надзейным, празрыстым схаваныя плотам.
Зноў зіма. Вашых жыцьцяў рэальнасьць – ня факт,
Але мо фактам станецца некалі потым.

*
Толькі мяне заўважыўшы, схілялася над паперамі,
Каб выставіць зад, пакепвала: “Як міла, што вы зноў тут!”
Удосталь пазахапляўшыся ейным задам (і перадам),
Я йшоў дадому, пакінуўшы голым працоўны кут.

Кожную пятніцу ўвечары я выкідаў дакумэнты, каб
мог у панядзелак пабыць з пустым кабінэтам сам-насам.
Яна мне так падабалася, зь яе тыповай патэтыкай.
Яна была сакратаркаю з пратэрмінаваным мясам.

Яна жыла, я прыгадваю, недзе пад Шэптэнвілем,
Мела рудое дзіцятка ды відэамагнітафон,
Ня мела ўявы найменшае, пра што пляткарыць раён,
А вечары суботнія праводзіла з порнафільмам.

Я ёй надыктоўваў допісы, любіў ейны твар, пагляд.
Яна ўдавала стараннасьць, і гэта было так міла –
Ёй быць магло трыццаць пяць гадоў, магло і ўсіх пяцьдзесят –
Да сьмерці наўпрост кіруючы, яна лік гадоў згубіла.

*
Пра эмбрыёнаў, пра ўраджай
і пра кароваў пагаворым,
што, як аўтобус ад'яжджаў,
глядзелі ўсьлед паглядам хворым.

Я так люблю кароў, хоць плач,
Ды ўночы - пра мустангаў мару я.
Чаму ж, чаму я не апач,
Чаму працую ў канцылярыі?

Аднойчы ўбачыць вежу GAN -
Уведаць лёс мой да драбніцаў.
Ня трэ чытаць жыцьця раман -
На форму чэрапу зірніце.

Я ў прэрыі хацеў бы жыць,
Вялікай, ветранай і шэрае,
Я б мог радзіму палюбіць,
Якая б мела ўзьнёсласьць прэрыі.

Мустангаў велічны галёп
Туды, назад - заўжды разумны,
Хай пацукі - гандляр і сноб -
Зь мяне сьмяюцца ўва ўсе зубы.

Невыноснае вяртаньне міні-спадніцаў

У нетрах мэтро маладыя дамы
Ствараюць наўкол атмасфэру драмы,
У траўні - жаданыя, бы ядомыя.
(Пляцак з ссабойкай забыўся дома я.)

Нагода для "сэксуальных прыгодаў"?
Для вытанчанага спакушэньня нагода?
Мае дні - рэальныя невыносна:
Я агаломшаны, я пад гіпнозам.

Заплямбаваных вагонаў бясконцасьць
На восьмай (Баляр-Крэтэйскае) лініі.
Здаецца, пазьней я страціў прытомнасьць.
Цэлы дзень быў сонечны, неба - сіняе.

Вясны адбылася інаўгурацыя
Пад удары мініспадніцаў-званоў.
Шмат часу ня меў у іх разьбірацца я,
Да жыцьця сваім целам абуджаны зноў.

*
Вечнасьць (страва – у кошце), прымальныя цэны,
“Дзікуном” па краіне ў галёп, дыскачы
Вечаровыя, дзе прадаюцца нам целы
Без гарантый на сэкс на працягу начы.

Адчуваю сябе ў лібэральнай сыстэме
Заблукалым у дзіўных мясьцінах ваўком.
Адаптуюся – блага, я вечна “ня ў тэме”,
Намагаюся хваль не ўздымаць навакол.

Вечарамі жыўлю ў сабе вобраз паўсновы:
Быццам недзе сябры засталіся ў мяне.
Надзвычайна няпроста прыйсьці да высновы:
Надта позна, каб жыць, што ты думаў раней?

У прасторы вакольнае летніх вакацый
Я актор, што забыўся сцэнар незнарок,
Але ведаю – іншыя рушаць на танцы
І фіксуюць на відэа кожны свой крок.

*
Нібы ў аўтобусе выходныя
Ці ў маціцы пухліна шкодная,
Заўсёды разьвіцьцё падзей
Па пляну нейкаму ідзе.

І ўсё-ткі ручнікоў вільготнасьць,
Даўгіх басэйнаў прэснаводнасьць
Зьнішчаюць фаталізм мазгоў,
І тыя дзейнічаюць зноў. 

Яны пралічваюць наступствы
Адпачынковае распусты,
Пакінуць маняцца яны
Страсёны купал чарапны.

Навесьці варта ў кухні шмон,
«Мэпранізын» прыняць на сон -
Ноч шчэ недастаткова чорная,
Каб завяршылася гісторыя.

*
На дальняй станцыі падземкі
Цягнік ідзе на кальцавую,
І я спынюся неўспадзеўкі:
Як выбухае ён, пачую -

Памалу, быццам ад заган
Зчарнелы шлунак – ад інфаркту.
Здалёк разгледжу вежу GAN,
Дзе лёс мой ставіцца на карту,

Дзе ў ліфце зь нікелю лятуць
На штурм Кальварыі службоўцы
І сакратаркі ўсьлед бягуць
Па веек новай падмалёўцы.

А ў нетрах вуліц, дзесьці там
Цягнік грамадзтва засьпяшаўся
Да мэтаў, невядомых нам –
У нас не засталося шансаў.

*
Жыцьцёвай мэтай ёсьць любіць –
Казаў і ведае любы,
І ты паўторыш. Што з таго:
Я цела крохкага твайго

Не адчуваю, сэнс пагас.
Па курсе – вежа Манпарнас,
Нібы ахопленая сном,
Акно асьветліць за вакном.
 
Гандлёвы дом перасячэм мы,
Нібы раёк шматкаляровы,
Дзе сума стымуляў нэрвовых
Ёсьць жорсткім лёсавызначэньнем.

Вось нашы жыцьці й сьмерці ў цэлым:
Рысункі на паверхнях сетак.
Гадуе горад катаў-дзетак,
Гідота поўніць нашы целы.

Перажываньняў невыказнасьць.
Куплю часопіс эратычны,
Брыдотаў поўны хімэрычных,
Сябе прымушу да аргазму,

На мятую ўпаду кушэтку
Й засну, нібы кавалак мяса.
Дзіцём я крочыў па палетку,
Да ніцых кветак нахіляўся
І марыць мог пра сьвет цалюткі.
Дзіцём я крочыў па палетку,
Што пад нагой быў мяккі, гнуткі.

*
Тэлевізійныя антэны,
Нібы рэцэптары кузурак,
Прысмокчуцца да нашай скуры,
Як толькі ўвойдзем мы ў кватэры.

Калі б я шчасьця прагнуў чыста,
Я б навучыўся танцам бальным,
Ці, можа, шар набыў лятальны,
Маўляў шчасьлівыя аўтысты,

Што да шасьцідзесяці з цацак
Плястычных цешацца, як дзеці -
Вось ім дык радасьць жыць у сьвеце,
Ня трэба векам пераймацца.

"Лямур", гламур тэлевізійны,
Жыцьцё грамадзтва, дабрачыннасьць,
Рэальнай прымхі ўсеабдымнасьць,
Трыюмф агульнай блытаніны.

*
Калі б я на матрац ні ўлез,
Ахвяраваны нашай вернасьці,
Я там - не да канца, ня ўвесь.
Маё жаданьне больш ня вернецца.

Люд у самім сабе захрас,
У скурах танчаць іх малекулы.
Субота - час на трах, на фарс,
Зьбірацца на спатканьне некуды.

Па ўсім! Зь дзьвярыма твар у твар
(Дабротна зроблены тавар)
І з тым, што ўсё нарэшце скончана,
У кухні спаць кладуся, скурчаны.

Дыханьнем лёгкіх гарлавым
Абдам сьцюдзёную падлогу.
Цукеркі я любіў малым -
Цяпер я не люблю нічога.

*
Мэтро, што зьзяла б паўпустэчай,
Калі б ня людзі-выпарэньні –
Тут я смакую небясьпечнасьць
Нявінных гульняў непатрэбных.

Аброць уявы папусьціўшы,
П’яны свабодаю бясшкоднай
Перасякаю станцый цішу
Паміж канцовай і зыходнай.

Ажно на Манпарнасе дзесьці
Прачнуся, каля фінскай лазьні –
Сьвет зноў сваё займае месца,
Дзе я – абсурдна-сумны блазен.

*
Душа на сонцы - як нудыстка
На ўскрайку прорвы акіяну.
Прыбою шумная калыска
Боль будзіць патаемны, цьмяны.

Чым бы бяз Сонейка былі мы?
Брыда, дэпрэсія, пакута,
Бязглуздых жыцьцяў бег галімы -
Усё было б у чэрань зьдзьмута.

Цела, што сьпёкаю абмыта,
Адпачывае нерухома;
Жаданьне сьмерці і нябыту,
Усіх пяцёх пачуцьцяў кома.

Пацягваючыся спрасоньня,
Паўзе жывёліна прыліву.
Сусьвет - бязьмежжа беззаконьня.
Чым бы бяз Сонейка былі мы?

*
Целы складуюцца на пляжы,
Мяшаюцца ў адзін камяк -
Іх штабялі праменьне пражыць,
Б'е молатам па камянях.

Ляніва хвалі палыхаюць
Пад гэтым небам жаласным -
Яго бакланы напаўняюць
Сваім маркотным галасам.

Панылы шэраг дзён, манад
Жыцьця, на барнай стойцы лета -
Як выветраны ліманад,
Праменьнем сонечным сагрэты.

*
Скура - аб'ект на памежжы, ці
Мо й не аб'ект амаль.
Ноч поўняць трупы першае сьвежасьці,
Іх напаўняе жаль.

Сэрца шырыць біцьцё крывяноснае,
Кідае ў твар азарт.
Кроў засьмягла ў нас пад пазногцямі.
Целу скамандуй - "старт!"

Кроў, што разносіцца капілярамі,
Шырыць у нас таксын.
З богам сустрэнемся твар да твару мы,
Як толькі прыйдзе спын:

Момант сьвядомасьці абсалютнае
Цела перасячэ.
Радасны момант чыстай прысутнасьці -
Сьвет зазіхціць ярчэй.

*
Узяць да часу перадых,
Крыху пазьней – сьвятло прымружыць.
Сінее сьмерць у цемры-ружы,
Крадзецца ў зарасьцях начных.

На колькі тыдняў напярод
Расклад зададзены: аб бездань
Я труп свой мусіцьму разгвэздаць,
Як выветрыцца ўвесь смурод.

У целе - глыб бясконцасьці.
Яно сабе без намаганьня
Ў сваёй пасьлясьмяротнай твані
Ўяўляе сьмешны рух часьцін.

So long

Як заўжды – нейкі горад, паэтаў сьляды,
Што сустрэлі ў ягоных мурах свае лёсы.
Паўзабытых назоваў, імён шматгалосьсе
Шэпча памяць у такт працяканьню вады.

Усё той жа аповед пачнецца наноў -
Зруйнаваны абсяг між масажных салёнаў.
Адзінота ёсьць правілам добрых раёнаў.
Людзі танчаць, сапраўдныя ў нетрах дамоў.

Гэта людзі адрозных гатункаў і рас.
Мы, жывыя, ўсе танчым свой танец нязносны,
Не сябруем занадта, ды маем нябёсы,
І бясконцы прастор супакойвае нас.

Нам адпомсьціць вяртаньне мінулых эпох,
Шэпт няўцямны жыцьця, што ўцякае таропка.
Вецер сьвішча, вада выцякае па кроплях,
І сьпяшаецца сьмерць на гасьцінны парог. 

Лета ў Дой-ля-Бар

Прабівае грувасткую квецень вецьце,
смак пустэчы, аблокі штурхае вецер,
часу гук напаўняе целы, нядзеля -
дагаджу табе, белы пінжак надзену,

неўзабаве ў садзе ўпаду на зэдлік,
прадрамаю пару гадзін нядзельных.

Звон разносіць колькасьць гадзін наўкол,
цеплыня, віно падаюць на стол -
часу гук напаўняе пустыя жыцьці.
Так чарговы дзень растае ў нябыце.

*
Сьвітанак пакрысе расьце,
Сястрычкі сінія гудзяць
Пад малаком, што на пліце,
Бы смочак, пачало брыняць.

Шум кававаркі ў цішыні
Прасторы соннай гарадзкой.
Матору водгук завадны. 
Пятая раніцы, спакой.

Доўгі шлях у Кліфдэн

Далей ад Кліфдэну на Захад,
На сьвету Новага парозе,
Дзе неба ў мора, мора ў згадку
Зьмяняюцца ў мэтамарфозе,

Там, на тваіх узгорках, Кліфдэн,
Тваіх зялёных схілах, Кліфдэн,
“Дабранач” дам уласным крыўдам.

Каб зь сьмерцю ўрэшце пагадзіцца,
Зрабіцца сьмерць сьвятлом павінна,
Сьвятло – празрыстаю вадзіцай,
Вада – няўлоўным успамінам.

Заход пароды чалавечай
Знаходзіцца на шляху ў Кліфдэн,
На доўгім, доўгім шляху ў Кліфдэн,
Дзе мы даем “дабранач” крыўдам
Між хваляў і сьвятла сінечай.

Пераклаў з францускай Макс Шчур пры ўдзеле Касі Бохан, 2012 г.

Спадабаўся матэрыял? Прапануем пачытаць:

Пераклад:
Макс Шчур

Празь дзьве мяжы ў чаўночным рытме везьці ўпотай
суплёт кур’ёзаў, баек, лёсаў, анэкдотаў,
псэўдагармоніі няўстойлівы акорд.
Гадзіны ў месцы, што цясьнейшае за карцэр –
над краявідам пачало за шклом зьмяркацца,
і далягляд шаша працяла навылёт. 

Пераклад:
Макс Шчур

Яны не працуюць да поту й не наракаюць на свой лёс,
не ляжаць у цемры і не аплакваюць сваіх грахоў,
ня гідзяць мяне размовамі пра свой абавязак перад богам,
між іх няма незадаволеных, няма вар’ятаў, апантаных маніяй
назапашваць рэчы,
ніводны зь іх ня кленчыць перад ніводным, ці перад продкамі, што жылі тысячы
гадоў таму,
ніводны зь іх на цэлай Зямлі не фігуруецца й не пакутуе.

Макс Шчур

Іду: вееры будынкаў,
ахайна складзеныя ўдоўж дарог пэрспэктывай,
раскрываюцца мне насустрач.

Пераклад:
Макс Шчур

Такі лівень, што
ня толькі поўні – нават
сумо ня будзе